Congres over de gedachte achter omgekeerde integratie

Bij Abrona vond 25 mei een congres plaats over de bijzondere wijk Sterrenberg in Huis ter Heide in wording. Een woonwijk waar 400 marktwoningen én nieuwe zorggebouwen verrijzen voor mensen met een verstandelijke beperking, op een voormalig instellingsterrein. Er zit een gedachte achter deze wijk, een filosofie, die ook wel omgekeerde of sociale integratie wordt genoemd.

Integratie omdat mensen met én zonder beperking samen gaan leven in een wijk en omgekeerd omdat mensen zonder beperking naar de woonomgeving van mensen mét een beperking verhuizen. Het congres bracht betrokkenen samen om van gedachten te wisselen. Er waren onder andere bewoners van de nieuwe marktwoningen aanwezig, cliënten van Abrona, verwanten van cliënten en medewerkers van Abrona.

Deel uitmaken van samenleving
Het thema omgekeerde integratie werd vanuit meerdere invalshoeken bekeken en besproken. Zo gaf de vader van een 29-jarige cliënt zijn visie op het bouwproject. Hij juicht het toe dat Abrona zich inzet om mensen zoals zijn zoon zoveel mogelijk deel te laten uitmaken van de samenleving. Maar hij had ook zijn zorgen. Zijn zoon is bijvoorbeeld gek op keyboards. Als hij langs huizen wandelt, is hij benieuwd of er een dergelijk instrument in huis staat. “Als we samen wandelen en zijn oog valt op een keyboard ergens in huis, dan kan ik hem wel tegenhouden, maar als hij alleen door de woonwijk loopt dan kan het zijn dat hij aanbelt. Omdat hij zich verbaal niet goed kan uiten, zullen de bewoners misschien niet meteen begrijpen dat hij graag op hun keyboard wil spelen. Ook is hij gek op auto’s. Niet iedereen zal het op prijs stellen als iemand nieuwsgierig om zijn auto heenloopt.”

Zorgwoningen verspreiden
De voorzitter van Abrona, Nico Peelen, sprak de verwachtingen uit die er vanuit Abrona zijn. Er is bijvoorbeeld voor gekozen om de zorgwoningen zoveel mogelijk te verspreiden over de wijk, met de verwachting dat integratie dan de beste kans van slagen heeft. Ook liet hij weten dat Abrona zoveel mogelijk het bosrijke en dorpse karakter van de wijk wil behouden.

Ruimte voor ontmoetingen
Promovendus Gustaaf Bos vertelde, in duopresentatie met bijzonder hoogleraar ‘sociale integratie van mensen met een verstandelijke beperking’ Herman Meininger, over hun onderzoek naar de sociale gevolgen. Op basis van onderzoek bij een andere zorgorganisatie waar omgekeerde integratie plaatsvindt, deed hij met name een oproep aan begeleiders van cliënten om nieuwe bewoners niet op voorhand teveel te sturen. De boodschap van Bos was: laat ruimte ontstaan voor ontmoetingen, neem de regie niet teveel in handen.

Architect Jos van Eldonk gaf aan dat de vormgeving en positie van ieder zorggebouw zorgvuldig is gekozen. Soms grenst een zorggebouw bijvoorbeeld met de voorzijde aan een aantal marktwoningen, maar liggen de achtertuinen beschut in het bos, zodat de cliënten hier rust kunnen opzoeken.

Start bouw
Het congres luidde tevens de ‘start bouw’ in van nieuwe appartementen voor cliënten. Gedeputeerde van de provincie Utrecht Bart Krol gaf hiervoor officieel het startsein. Naar verwachting worden er vier zorggebouwen in 2012 opgeleverd. Op dit moment zijn er 39 marktwoningen klaar en zijn er 12 koop- en 12 huurappartementen in aanbouw.

 
Impressie van het zorggebouw in deelgebied De Overtuin, gebouw F9 op de kaart hieronder. De bouw is gestart. De planning is dat deze woonvoorziening in het eerste kwartaal van 2012 klaar is.