Valentijnsdag: “Liefde mag er zijn. Ook als het ingewikkeld is.”

13 februari 2026

Bij Abrona gaat Valentijnsdag niet alleen over rozen en kaartjes. Het gaat over iets groters: gezien worden. Aangeraakt mogen worden. Verliefd zijn. Jezelf mogen zijn. Nora werkt als consulent Seksuele Gezondheid bij Abrona. Al drie jaar begeleidt ze teams bij vragen over liefde, relaties en seksualiteit.

Volgens Nora begint goede begeleiding met één ding: het gesprek aangaan. “Als iemand zegt: ik wil een relatie, dan is de vraag niet meteen: zullen we een datingsite proberen? De vraag is: wat bedoel je eigenlijk? Zoek je iemand om mee te knuffelen? Iemand om samen tv te kijken? Of wil je seks? Of wil je erbij horen, omdat je broer ook een relatie heeft?”

De kracht van taal (en humor)

In haar werk merkt Nora hoe belangrijk woorden zijn. “Ik vraag teams wel eens: noem eens 15 woorden voor piemel. Dan wordt het al snel giechelig. Maar dat mag ook. Seksualiteit hoeft niet alleen maar zwaar te zijn.”

Cliënten gebruiken soms eigen woorden. “Zo noemde een cliënt haar vagina ‘de fruitschaal’. Een ander had het over ‘mijn tak’. Dan moet je dus wel weten waar iemand het over heeft.”

Zo hebben veel cliënten ook gevoelens en behoeftes, maar niet altijd de woorden om ze uit te drukken. En als je geen taal hebt, kun je ook moeilijk aangeven wat je wilt of wat je níet wilt. Daarom is het belangrijk om een cliënt te leren begrijpen.

Vrijheid én veiligheid

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een verstandelijke beperking veel vaker te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag of misbruik. “Dat maakt dat er veel angst zit. Bij cliënten én bij begeleiders. En als er angst is, gaan we het gesprek soms uit de weg. Maar juist dan is goede voorlichting belangrijk”, zegt Nora.

“Als je geen voorlichting geeft, verdwijnt de behoefte niet. Dan zoeken mensen zelf informatie. En die is niet altijd veilig of gezond.” Daarom ontwikkelde Nora onder anderen een ‘menukaart’, een overzicht waarmee cliënten concreet kunnen aangeven welke seksuele handelingen ze wel en niet willen uitvoeren.  

“Het helpt om grenzen letterlijk naast elkaar te leggen. Wat wil jij? Wat wil jij niet? Zo voorkom je misverstanden.”

Als het ingewikkeld wordt

Relaties en vriendschappen bij cliënten kunnen intens zijn. Soms gaat het van nul naar 100 en andersom. Soms is er sprake van verliefdheid op een begeleider.

“Een persoonlijk begeleider is voor iemand een vertrouwenspersoon. Het is niet gek dat daar gevoelens bij ontstaan. Cliënten spreken die gevoelens soms gewoon uit: ‘ik vind jou mooi’ of ‘ik ben verliefd op jou’. Wij weten met onze ongeschreven regels wat je wel of niet tegen iemand zegt”.

Dan is het belangrijk om duidelijk én respectvol te blijven. Zonder iemand af te wijzen als persoon. “Als iemand meermaals hoort: jij mag mij niet aanraken, jij mag dit niet, jij mag dat niet, dan kan iemand erg eenzaam worden. Iedereen heeft behoefte aan nabijheid.”

Gewoon jezelf mogen zijn

Nora is ook betrokken bij Pride-activiteiten waar Abrona aan meedoet. “Vorig jaar stonden we met 60 cliënten van 6 organisaties op de boot. Maar cliënten zijn meestal helemaal niet bezig met de hokjes waarin wij mensen graag stoppen. Zo zei iemand: ‘ik ben helemaal niet homo, maar ik vind het wel leuk om hier te staan. Ik draag graag make-up en ik loop op hoge hakken’.”

Volgens Nora hoeft niet alles een label te krijgen. “Pietje is Pietje. Als hij op zondag in een prinsessenjurk wil lopen, moeten we daar dan een sticker op plakken? Of mag hij gewoon zichzelf zijn?”

Abrona wil een veilige haven zijn. “Dit is hun thuis. Hier mogen ze zijn wie ze zijn. Ook als dat schuurt met verwachtingen van familie. Dat zijn lastige gesprekken, maar uiteindelijk wonen cliënten hier. En thuis moet je jezelf kunnen zijn.”

Liefde is van iedereen

Op Valentijnsdag staan we stil bij liefde. “Liefde en seksualiteit zijn geen luxe. Het is een basisbehoefte. Het gaat over knuffels, over gezien worden, over erbij horen. Over grenzen en wensen leren kennen. Over woorden krijgen voor wat je voelt.”