Ans vertelt over haar broer Harrie (69)

30 juli 2026

“Voor Harrie ben ik veiligheid”

Iedere woensdag rijdt Ans vanuit Geldermalsen naar haar broer Harrie. Hij woont bij Abrona op het Orionplein. Samen maken ze een puzzeltje, eten samen fruit en gaan vaak even naar buiten. Het zijn eenvoudige rituelen, maar voor Harrie betekenen ze veel. Achter die vaste woensdag schuilt een levenslang verhaal van zorg, loslaten en er altijd voor elkaar zijn.

Veel verhuizingen

“Dat was eind jaren zestig”, vertelt Ans. “Toen was het eigenlijk heel normaal dat een kind zoals Harrie uit huis ging. Tegenwoordig wordt daar heel anders naar gekeken. Maar destijds ging hij eerst naar een observatiecentrum, daarna naar een schoolinternaat en later weer naar een andere instelling. Hij heeft in zijn leven heel wat verhuizingen meegemaakt.”

In de vakanties draaide Harrie gewoon mee in het gezin

Woensdag is Harriedag

Maar Harrie kwam alle vakanties thuis en draaide dan gewoon mee in het gezin op de boerderij in Hoogland. Ans: “Hij had een eigen doos met spulletjes waar hij de hele dag mee rondliep. En hij keek graag naar de giertank, dat geluid vond hij prachtig. Hij liep overal nieuwsgierig naartoe om te kijken wat er gebeurde. Ook gingen we er samen op uit met het gezin. Met de trein naar de Efteling bijvoorbeeld, want mijn ouders hadden geen auto. Harrie ging gewoon mee.”

Maar als de vakantie voorbij was, dan vond Harrie het verschrikkelijk om weer terug te gaan naar de instelling. Ans: “Dan bonkte hij tegen ramen en deuren. Hij kan niet praten, dus dit was zijn manier om te laten zien: dit wil ik niet. Vooral voor mijn ouders was dat ontzettend moeilijk.”

Harrie woont nu op het Orionplein, een woonlocatie van Abrona met voornamelijk oudere bewoners. Daar heeft hij het naar zijn zin. Iedere week reserveert Ans een dag voor haar broer. Dat doet ze al jaren. “We beginnen altijd met een puzzeltje. Daarna eten we fruit en iets lekkers dat ik meeneem. Als het mooi weer is, gaan we naar buiten. We wandelen naar het dorp, drinken iets bij Het Wapen van Soesterberg, gaan soms naar McDonald’s of even naar de Plus om wat lekkers te kopen. Dat zijn eigenlijk onze vaste rituelen.

Harrie houdt enorm van structuur. Tegelijkertijd blijft het soms lastig om te zien wat hij precies leuk vindt. Bij Het Wapen zit hij de ene keer zichtbaar te genieten en een andere keer is hij onrustig. Dan vraag ik me af: vindt hij het nou echt leuk? Maar de begeleiding zegt altijd dat hij vrolijk terugkomt. Dan denk ik: dan is het goed geweest.”

Ik ben veiligheid

Binnen de familie heeft iedereen zijn eigen band met Harrie. Voor Ans is haar rol heel duidelijk. “Ik denk dat ik voor hem veiligheid ben. Op familiefeestjes zoekt hij mij op. Ik zoek hem dan ook elke week op, terwijl andere broers en zussen minder vaak komen. Tegenwoordig noemt hij mij steeds ‘mama, mama’. Vroeger deed hij dat niet. Ik zie dat eigenlijk als een eretitel. Hij fleurt op als ik kom. Vaak wil hij me meteen meenemen naar zijn kamer, zodat we even samen zijn. Die persoonlijke aandacht vindt hij heel fijn.”

Hij noemt mij nu mama, ik zie dat als een eretitel

Niet loslaten

Toen de ouders van het gezin ouder werden, kwam de vraag wie de zorg voor Harrie zou overnemen. “Mijn ouders maakten zich daar echt zorgen over”, vertelt Ans. “Ze hoopten eigenlijk dat Harrie eerder zou overlijden dan zijzelf, omdat ze zich afvroegen wie er dan voor hem zou zorgen. Toen hebben wij als broers en zussen gezegd: dat regelen wij wel.”

Voor Ans voelde dat vanzelfsprekend. Ze werkte zelf in de zorg en bovendien een tijdje bij Abrona. “Accurato regelt de financiële zaken en ik ben vooral betrokken bij alles rondom zijn welzijn. Sinds een paar jaar ben ik ook mentor van Harrie, samen met mijn zus. Mijn ouders vonden het moeilijk om de zorg rondom Harrie los te laten, maar uiteindelijk zagen ze dat het goed ging. Dat gaf rust.”

Samen zorgen

Ans noemt zichzelf niet alleen zus, maar ook mantelzorger. Ze gaat mee naar ziekenhuisafspraken, houdt in de gaten hoe het met Harrie gaat en trekt aan de bel als iets haar zorgen baart. “Ik ben best kritisch. Dat hoor ik ook wel eens. Maar ik vind dat je dingen moet benoemen als je ze ziet. Gelukkig luistert de begeleiding daar goed naar.  Dan kijken we samen wat mogelijk is.”

Volgens Ans is het belangrijk om Harrie goed te blijven observeren. “Hij heeft een keer zijn heup gebroken. En daarna brak ook nog de schroef in zijn heup. Ik voelde dat er iets niet klopte en bleef aandringen op een foto. Uiteindelijk bleek dat inderdaad zo te zijn. Dan denk je wel: hij heeft een tijd met pijn rondgelopen. Dat zijn momenten waarop je elkaar als familie en begeleiding echt nodig hebt.”

Volgens Ans zit goede samenwerking niet alleen in grote beslissingen. “Wij kennen Harrie heel goed. De begeleiding ziet hem iedere dag. Juist door die kennis samen te brengen, kom je het verst. Als ik aangeef dat ik hem anders vind lopen of onrustig vind, doen ze daar gelukkig iets mee.”

Trots

Als ze naar haar broer kijkt, overheerst vooral bewondering. “Hij is gewoon een schat van een vent. Hij heeft zoveel veranderingen meegemaakt in zijn leven. Zeker met zijn autisme is dat ontzettend moeilijk geweest. En nu wordt hij ouder. Dingen die vroeger vanzelf gingen, zoals zelf over het terrein lopen, lukken niet meer. Toch past hij zich steeds weer aan. Hij snapt niet waarom het allemaal verandert, maar hij doet het wel. Daar ben ik ontzettend trots op.”