Onze ‘Nachtwacht’

21 oktober 2026

Teammanager Jacqueline liep een stukje mee met de collega’s van de nachtzorg. In dit artikel deelt ze haar ervaringen en vertelt ze wat haar tijdens die nacht opviel en raakte.

Iedere dag lopen duizenden bezoekers door het Rijksmuseum om Rembrandts Nachtwacht te bewonderen. Ze kijken naar een schilderij dat al bijna vier eeuwen lang symbool staat voor waakzaamheid, bescherming, vakmanschap en toewijding. En terwijl dit meesterwerk dagelijks bewondering oogst, kennen wij een andere Nachtwacht, oftewel de nachtzorg.

Geen schilderij, geen museumstuk, geen groep mensen die stil op een doek zijn vereeuwigd. Deze nachtzorg is iedere nacht in beweging. Terwijl de meeste mensen slapen, waken zij. Terwijl het licht uitgaat, begint hun werk. Onzichtbaar voor bijna iedereen, maar van onschatbare waarde voor de bewoners in de wijk Sterrenberg.  Zij zijn voor onze bewoners het anker in de nacht. De rust achter de rust.

Luisteren naar wat ieder geluid vertelt

Afgelopen week liep ik een stukje mee met de collega’s van de nachtzorg. Wat mij misschien nog wel het meest trof, was hun vermogen om te luisteren. Niet zomaar luisteren, maar luisteren met kennis, ervaring en aandacht.

Via het uitluistersysteem horen zij geluiden die voor een ander misschien niet meer zijn dan een stem, een beweging of een oproep. Voor hen vertelt elk geluid een verhaal. Ze weten vaak direct wie het is. Ze herkennen onrust, angst, twijfel of behoefte aan nabijheid. Ze weten welke bewoner geruststelling nodig heeft en welke collega ergens langs moet gaan.

En wat vervolgens gebeurt, is misschien wel de essentie van goede zorg: er wordt niet alleen gereageerd op een oproep, er wordt gereageerd op een mens. Met rust, met warmte, met vertrouwen.

Veiligheid, nabijheid en geborgenheid

Het viel me op hoe vanzelfsprekend zij over bewoners spreken. Hoe goed zij hen kennen. Hoe zorgvuldig zij verbanden leggen tussen wat overdag gebeurde en wat zich in de nacht laat zien. Hoe zij voortdurend zoeken naar wat een bewoner nodig heeft om zich veilig te voelen. Dat vraagt deskundigheid en minstens zoveel vraagt het betrokkenheid.

Want waar de dag vaak draait om activiteiten, afspraken, ontwikkeling en beweging, draait de nacht om veiligheid, nabijheid en geborgenheid. Om het gevoel dat er altijd iemand is. Altijd. Ook om drie uur ’s nachts. Juist dan.

Onzichtbaar maar van onschatbare waarde

Tegelijkertijd realiseerde ik me hoe onzichtbaar deze collega’s vaak zijn. Letterlijk. Zij werken wanneer de meeste collega’s thuis zijn. Ze zijn zelden aanwezig bij bijeenkomsten, overleggen of informele ontmoetingen. Veel van wat zij doen, gebeurt buiten ons gezichtsveld. Misschien is dat wel de grootste paradox van de nachtzorg. Iedereen vertrouwt erop. Maar lang niet iedereen ziet het.

En daarom verdienen zij elke dag onze volle aandacht. Zoals bezoekers in het Rijksmuseum stilstaan bij Rembrandts Nachtwacht, zo mogen wij stilstaan bij onze eigen nachtwachten. Bij de mensen die iedere nacht opnieuw verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid, het welzijn en de kwaliteit van leven van onze bewoners.

Mensen die rust brengen wanneer er onrust is. Mensen die er zijn wanneer iemand bang, verdrietig of eenzaam is. Mensen die luisteren, duiden, handelen en geruststellen. Professionals die hun vak verstaan; niet omdat er applaus klinkt, niet omdat de schijnwerpers op hen gericht zijn, maar omdat onze bewoners op hen kunnen rekenen.

Hulde aan onze eigen Nachtwacht

Toch mogen die schijnwerpers er best eens zijn. Want wie een stukje met hen meeloopt, begrijpt al snel dat achter iedere rustige nacht een team van bijzonder betrokken medewerkers schuilgaat.

Onze Nachtwacht. Niet in Amsterdam, maar hier in Huis ter Heide op de Sterrenberg. En dat iedere nacht opnieuw, midden tussen onze bewoners. Juist daarom: hulde aan onze eigen Nachtwacht.